یادداشت ها
یادداشت ها

پاسداری از گوهر ایران در تمدن شیعی عصر صفوی

حسن عبدی پور

تاریخ شاهد است که اکثر حکمای اسلامی ایرانی بوده‌اند و این ظرفیت اعتدالی و عقلانی خدمات بسیاری به تمدن اسلامی و گسترش دانش و فرهنگ اسلامی داشته است. این ظرفیت و توانمندی در دولت شیعی صفوی یک بار دیگر به صحنه آمد و نقش تاریخی خود را به‌درستی نشان داد.

عالمان حکیم و عقل‌گرا در عصر صفوی احساس کردند که «گوهر ایران در خطر» است. در ابتدای دولت صفوی مهاجرت‌های گسترده‌ای از سوی برخی اندیشمندان و حکما صورت گرفت. عده‌ای هم در خارج از ایران همکاری با دولت نوپای صفوی را مشروع ندانستند. چنانچه این رویکرد فراگیر می‌شد، می‌توانست حکمرانی و فرهنگ ایران را به‌خطر اندازد و می‌رفت تا نظام تدبیر را از افراد کارآمد تهی کند و روزبه‌روز آن را ناکارآمدتر ...

یادداشت ها
یادداشت ها

منطق عمومی کاربردی ضرورت امروز حوزه و دانشگاه

یاداشتی از عبدی پور

با تفحص در دو اثر منطق اسلامی، یعنی منطقیات فارابی و بخش منطق شفای ابن سینا، روشن می‌شود که منطق مسلمانان تحت تأثیر هیچ منطقی جز مباحث منطق مطرح شده در یونان پیش از ارسطو، منطق ارسطو و منطق مگاری - رواقی نبوده‌است؛ زیرا در این دو اثر اصلی جز به آن سه منبع یونانی به هیچ منبع دیگری ارجاع داده نشده‌است؛ اما در این میان سهم عمده‌ای از آن، رنگ ارسطویی دارد؛ هرچند در بعضی مباحث نیز تحت تأثیر منطق مگاری - رواقی است، بنابراین ویژگی منطق مسلمانان که در آثار فارابی و به‌ویژه ابن سینا تبلور یافته این است که در استدلال از هر دو سنت منطقی ارسطو و مگاری - رواقی استفاده کرده‌است.

مسلمانان در تمدن خود به دست ابن سینا یک منطق خاصی تأسیس ...

یادداشت ها
یادداشت ها

یادداشتی از دکتر حسن عبدی پور

شاه طهماسب اول صفوی (۹۱۹ق ـ ۹۸۱ق) فرزند شاه اسماعیل اول (مؤسس صفویه) با ۵۴ سال سلطنت، طولانی‌ترین مدت حکومت را در بین شاهان صفوی داشته است. مذهب شیعه در زمان شاه اسماعیل مذهب رسمی ایران اعلام شد، ولی در دوران شاه طهماسب استقرار و گسترش مذهب شیعه شكل گرفت و حکومت صفویه ثبات یافت.[1]

در دوران شاه طهماسب حضور عالمان شیعی و رونق جلسات و حوزه‌های درسی آنان که تا آن زمان در ایران بی‌سابقه بود، محسوس بود. با نفوذ عمیق اجتماعی و مذهبی علما و رویکرد مذهبی شاه طهماسب، تشیع فقهی و متشرع دوازده‌امامی جایگزین تشیع صوفیانه و غلوآمیز قزلباش شد و فقهای شیعه در امور شرعی و عرفی چیرگی کامل یافتند. و برای اولین بار فقه شیعه در سطح حکومت قرار گرفت .

 

در بُعد اجتماعی نیز ...

یادداشت ها
یادداشت ها

دیدگاه­‌های دکتر اسماعیل بنی اردلان درباره علامه بهابادی یزدی [1]

در زمانی که ما فلسفه می‌خواندیم، علاوه بر منطق صوری، منطق تفتازانی و حاشیه ملاعبدالله هم خوانده می‌شد، اما نسل جدید تقریباً با آنها بیگانه است. یکی از کارهای مهم و باارزش ترجمه و معرفی آثار علامه بهابادی است. نمونه مشابه، ترجمه رساله شمسیه[2] به زبان انگلیسی است که ترجمه خوبی است و می‌تواند الگویی برای ترجمه آثار ملاعبدالله به‌ویژه کتاب حاشیه باشد.

دومین نکته این است که علامه بهابادی یک شخصیت اصولی است (اخباری نیست) و این در جهان امروز خیلی اهمیت دارد، متاسفانه ما در ایران اصلا حاضر نیستیم مباحث دینی را به صورت عقلی بیان کنیم؛ البته بنده به درست یا غلط بودن آن کاری ندارم، ولی باید شرایط زمانه را مورد توجه قرار داد، نسل ...

یادداشت ها
یادداشت ها

علامه ملاعبدالله بهابادی یزدی از ویژگی‌های متعددی برخوردار بوده و در دوره‌ای که تولیت حرم حضرت امیرمؤمنان علیه السلام و حکمرانی نجف اشرف را برعهده داشتند، خدمات گوناگونی ارائه دادند. ایشان یکی از ایستگاه‌های بزرگ انتقال اندیشه‌ها و معارف عقلی و سرپل و ترمینال  انتقال میراث تمدنی  به دوره صفوی بودند، ازاین‌رو نقش ویژه‌ای در تاریخ تشیع دارند. توضیح اینکه به دلیل شرایط تاریخی عصر علامه ملاعبدالله و به دلیل میراثی که او منتقل کرده و به دلیل روش‌های که در تبیین و ترویج مکتب اهل‌بیت داشته و تحولی که در حکمرانی و جامعه شیعی ایجاد کرد و به لحاظ فردی و اجتماعی و به لحاظ علمی و معنوی علامه بهابادی یزدی ویژگی‌ها و امتیازاتی دارند که متاسفانه تا کنون به جامع علمی ارائه نشده است. برای احیای احساس هویت ...

یادداشت ها
یادداشت ها

بنابر تصریح امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) در دوران غیبت، علمای شیعه به طور عموم، از طرف آن حضرت عهده‌دار مسئولیت حفظ شریعت و ارزش‌های دینی هستند: «وَ أَمَّا الْحَوَادِثُ الْوَاقِعَةُ فَارْجِعُوا فِيهَا إِلَى رُوَاةِ حَدِيثِنَا فَإِنَّهُمْ حُجَّتِي عَلَيْكُمْ وَ أَنَا حُجَّةُ اللَّهِ عَلَيْهِم‏» (اکمال الدين صدوق، ج ٢، ص ٤٨٣) با این توقیع حفظ دین و اصالت آن که در مذهب تشیع نهفته است، به‌عهده علمای طراز اول قرار گرفت.

منظور از علمای شیعه حافظان دین، علمای دوران غیبت کبری است که در حفظ تشیع نقش بسیار اساسی و برجسته‌ای را ایفا نموده‌اند. علمای شیعه در این دوره در رده‌های مختلف به حفظ دین همت گماشتند، اما در میان آنها کسانی بودند که زمینه‌ساز شکل‌گیری جامعه شیعی در سایه حکومت دینی گردیدند و ...

یادداشت ها
یادداشت ها
ملّا عبدالله بهابادی
 
۱۴۰۰-۱۱-۱۳
 
مژگان روحانی(کتابدار کتابخانه وزيری یزد) 
ملا نجم الدین عبدالله بن شهاب الدین حسین بهابادی یزدی معروف به ملاعبدالله بهابادی، منطق ‌دان و فیلسوف یزدی است. او اوایل قرن دهم هجری در بهاباد یزد متولد شده و در سال 981 ه‌.ق در اواخر حکومت شاه طهامسب صفوی رحلت نموده است. محل دفن وی در نجف، اصفهان و بهاباد هر سه نقل شده است. هم اکنون مقبره‌ای به نام وی در شهرستان بهاباد استان یزد وجود دارد.

ملّا عبدالله بهابادی اندیشه فلسفی خود را از جمال الدین محمود شیرازی می گیرد، اگر چه نزد غیاث الدین منصور دشتکی در مدرسه اش منصوریه هم درس آموخته است. جمال الدین محمود در حلقه فکری مکتب شیراز، شاگرد محقق دوانی و هم عصر قاضی میرحسین میبدی است. ملا ...

یادداشت ها
یادداشت ها

یادادشتی از دکتر حسین لطیفی مدیر گروه پروژه منطقی علامه بهابادی یزدی درباره رساله حل  ضابطة  الاشکال  الاربعة علامه بهابادی یزدی

رساله «حل  ضابطة  الاشکال  الاربعة» یکی از آثار منطقی علامه بهابادی یزدی در شکل چهارم است. این رساله تنها اثر تألیفی وی در بررسی اختلاطات شکل چهارم است که از قوّت علمی علامه بهابادی در منطق حکایت دارد و نشان می­دهد بی دلیل نبوده است کتاب سترگ حاشیه از زمان تألیف تاکنون بطور شايع و دارج در حوزه ­های علمی شیعه و اهل سنت تدريس و مورد تعليم و تعلم بوده است و شرح هاي زيادي به عربي و فارسي بر آن نگاشته شده است.

با این وصف علامه بهابادی یزدی در تاریخ اندیشه ­ی منطقی جزء شخصیت­ های کمتر یاد شده­ ای است. با اين وصف در زمره ي عالماني است كه در انديشه منطقي، از شهرت ويژه ...

یادداشت ها
یادداشت ها

یادداشتی از عبدی پور

بازخوانی پروژه تعامل عالمان دوراندیش  با دولت شیعی صفوی علاوه بر شناسایی ،تاریخی هویتی و نقاط مثبت و منفی ،آن تجربه ارزشمندی برای پروژه های پسین است و میتوان با کمک این سرمایه تاریخی راهبردها و برنامه های همگرایی و همکاری عالمان دینی با حکومت های دینی مانند انقلاب اسلامی ایران  را بهتر از پیش آماده ساخت و از مسیری که  گذشتگان پیمودند درس و عبرت گرفت. 

بستر های قدرت گیری برای شکل گیری حکومتی شیعی حاصل صدها سال زنج و مجاهدات های عالمان و شیعیانی بوده که با تحمل به رسمیت نشاختن  جامعه تشیع از سوی حکومت های اسلامی ، منزوی بودن  ،  تحت فشار و تعقیب بودن  ،  جریان تشیع را در طول تاریخ زنده نگه داشتند وتوانستند در یک مقطع مهم تاریخی از تشکیل دولت تشیع  در ایران حمایت و در آن ...

یادداشت ها
یادداشت ها

 

عقلانیت شیعه در تمدن سازی

یاداشتی از عبدی پور

 

((عقل)) و ((عقلانیت)) دو مبحث مبنایى در اندیشه هاى سیاسى فقهى و کلامى شیعه است که با تفسیر و تعبیرى که از آنها به عمل می آید, زمینه ساز یا باز دارنده ((آزادى)) است. در مکتب شیعه, فقیهان اصول گرا با طرح این دو مبحث در عین حال که از اخبارىها فاصله گرفته اند, با نگرش خاصى به تبیین مبحث ((عقل)) پرداخته اند که به تصلب افتاده اند. در مقابل, عموم فقیهان و بالاخص علامه بهابادی یزدی  با پرداختن به عناصرى مانند ((عرف)), ((سیره عقلا)), ((سیره متشرعه)), ((مصلحت)) و ((اصل اباحه)) به عنوان منابع درجه دوم شریعت و ابزار مجتهد براى بازتفسیر سیال و پویاى شریعت منقول (قرآن و روایات معصومان), گفتمانى را باز سازى کرده اند که فضاى فکرى مناسبى براى تحقق ...

یادداشت ها
یادداشت ها

ملا عبدالله ستارۀ درخشان بهاباد

یاداشتی از : سید محمدرضا غیاثی کرمانی

 

بسمه تعالی وله الحمد والثنا والسلام علی محمد وآله الاصفیاء سیما خاتم الاوصیاء ارواحنا فداه.

مردمان به تعبیر امیرالمؤمنان علی علیه السلام بر سه دسته­اند:

1 – عالم ربانی      2 – متعلّم بر سبیل نجات.     3 – پشّه صفتان بی مقدار.

اقتضای تقسیم آن بود که دو گروه اوّل و دوم نیز بصورت جمع یعنی عالمان ربانی و متعلمان بر سبیل نجات گفته شود، ولی چنانکه ملاحظه می­شود به صورت منفرد یعنی عالم و متعلم آمده و دلیل آن این است که این دو گروه از بس اندک هستند که در حکم مفرد می باشند، ولی گروه سوم فراوانند.

البته عالم فراوان است و نیز افراد باتقوا، ولی عالمان باتقوا و باتقوایان عالم بسیار بسیار اندک می باشند، وفجایعی که در جهان ...

یادداشت ها
یادداشت ها

یاداشتی از عبدالرحیم شهریاری

در این یاداشت  کوشیده شده است که با تمرکز و تاکید بر کتاب حاشیه علامه بهابادی بر حاشیه قدیم علامه جلال الدین محمد دوانی بر شرح جدید تجرید الاعتقاد خواجه نصیرالدین طوسی، به بررسی این کتاب پرداخته شود. به دلیل آن که برای شناخت هر شرح یا حاشیه ای به طور منطقی لازم است که متن کتاب اصلی که بر آن شرح نوشته شده است مورد توجه قرار گیرد، این یاداشت نیز در ابتدا به معرفی اجمالی تجرید الاعتقاد خواجه نصیرالدین طوسی پرداخته است و نگاهی دارد به ساختار و فصول تجرید الاعتقاد. در ادامه یاداشت اهمیت علمی تجرید الاعتقاد ذکر گردیده و این که به دلیل این اهمیت شروح بسیاری بر آن نگاشته شده است. این یاداشت  نام تعدادی از این شروح و حواشی را ذکر کرده است. سپس مسائل صوری و جزئیات مربوط ...

یادداشت ها
یادداشت ها

رساله التشکیک  یکی از آثار گرانسنگ علامه بزرگ، ملا عبدالله بهابادی است که بیان‌گر میزان عمق اندیشه‌های فلسفی او می‌باشد.

این رساله‌ای حاوی تعلیقات علامه بهابادی بر شرح و حواشى شرح تجرید قوشچى مى‏باشد. او در این رساله، که در ظاهر چندان حجیم نیست، اما در عمق و محتوا، بسیار گران و پربار است، به بررسی مسئله تشکیک در ذات و تشکیک صدق یک کلی بر افراد آن می‌پردازد. او در این بررسی عمیق خود، ضمن بیان نقد‌های خود و دیگران، و نیز بیان پاسخ‌های خود و سایر علما به نقدهای ذکر شده، به آراء بزرگان دانش فلسفه اشاره می‌کند. او علاوه بر آن، جدای از نظرات علامه جلال‌الدین دوانی، که این رساله حاشیه‌ای بر اندیشه‌های او است، به اندیشه‌های بزرگانی مانند سید صدر الدین دشتکی، و غیاث الدین منصور دشتکی نیز به طور ...

یادداشت ها
یادداشت ها

عدم تبیین پروژه فکری مشخص اندیشمندان جهان تشیع، نقطه ضعف مراکز حوزوی است. این که پروژه فکری هر اندیشوری برای نسل معاصر مشخص باشد، یک حُسن و فضیلت و توفیق خواهد بود.

تجربه نشان داده است که اگر پروژه فکری اندیشور یا کُنشگری روشن باشد و آن پروژه فکری استمرار داشته باشد، اثرگذاری و ماندگاری بیشتری خواهد داشت.

کلان پروژه علامه بهابادی

به نظر می رسد «احیای حکومت شیعی» در دوره صفویه است. در آن دوره برای نشان دادن این که دین اسلام و تشیع برای همه دوران ها و از جمله قرن دهم هجری حرفی برای گفتن دارد، می بایست اسلام به صورت جامع، متبلور و محقق می گشت و تحقق جامع دین، جز با تشکیل حکومت اسلامی امکان پذیر نبود و این وظیفه ای خطیر بر دوش عالمان آن زمان از جمله محقق کرکی، علامه بهابادی و شیخ بهایی بوده ...

یادداشت ها
یادداشت ها

مقام معظم رهبری در سفر خود به استان یزد در سال ۱۳۸۶و در جمع فضلا و روحانیون استان یزد درباره این شخصیت فرمودند: در علوم اسلامی، در تفسیر، در ریاضیات، در فقه، در حدیث، شخصیت‌های برجسته­ای از این منطقه کویری- حاصلخیز نیروی انسانی- برخاسته اند. یزد را دارالعباده گفته اند؛اما اگر یزد را دارالعلم هم بنامیم سخنی به گزافه نگفته ایم... مثلا فرض بفرماییدملاعبدالله صاحب حاشیه،که مال همین بهاباد شماست استاد شیخ بهایی- معاصر با مقدس اردبیلی- استاد منطق و فلسفه و ریاضیات و صاحب مدارک؛ خیلی نکته اساسی‌ای است. صاحب مدارک می دانید در بین فقهای ما- فقهای متاخرین- جزو برجسته هاست.

یادداشت ها
یادداشت ها

من ورخ مومنا فقد احیاه                                                   پیامبراکرم(صلی  الله علیه وآله)

اکنون که درآستانه ششم شهریور« روزملی منطق وبزرگداشت علامه ملاعبدالله بهابادی »هستیم ،شایسته است تأملی به علت این نام گذاری داشته باشیم .

این روز با پایان نگارش کتاب « الحاشیه  علی تهذیب المنطق التفتازانی »  توسط فقیه منطقی و حکیم بزرگ قرن دهم علامه بهابادی همزمان شده است. واژۀ منطق از نطق به معنای گویش و گفتار است که گوینده برای تفهیم مخاطب خود، وی را با ادلّه ی گفتاری تحت تأثیر قرار داده ومخاطب  نیز بایدمنطقی باشد.

هوشمندی، دانش و تعقل زمانی به عنوان یک منظومه برای هدایت انسان ها به سوی امر حکیمانه عمل می نماید که بر بستر استدلال منطقی استوار باشد.

دانستن قواعد و قوانین منطقی ؛ ما ...

یادداشت ها
یادداشت ها

مؤلف

ملا نجم‌الدین عبداللَّه یزدی (م، ۹۸۱ ق) سرآمد علمای علم منطق در زمان خویش و حتی زمانهای پس از خود بوده است. وى همدرس مقدس اردبیلى بود و در فراگیرى علوم عقلى نزد ملا جمال‌الدین محمود تلمذ نمود. شیخ‌بهائى، حسن بن شهید ثانى (صاحب معالم) و سید محمد بن علی عاملى (صاحب مدارک) از شاگردان او هستند.

 

عظمت آثار قلمی این فقیه فرزانه و منطقی فرهیخته بر اهل دانش و حکمت پوشیده نیست. تألیفات آخوند ملاعبدالله به دو زبان عربی و فارسی در عین استحکام و جلالت قدر، عبارات آسان دارد و برخوردار از حسن ایجاز است. برخی آثار دیگر او عبارتند از: «التجارة الرابحة فى تفسیر السورة الفاتحة»؛ «الدرة السنیة فى شرح الرسالة الالفیة»؛ حاشیه بر «حاشیه خطائى»؛ حاشیه بر «شرح شمسیه»؛ شرح «القواعد»؛ حاشیه بر «مطوّل».

 

...

یادداشت ها
یادداشت ها

یاداشتی از دبیر علمی کنگره علامه ملا عبدالله بهابادی یزدی

احیای تراث اندیشمندان جهان تشیع به معنای انتقال روش شناسی ها ،نوآورها و سبک های پژوهشی ایشان می باشد

در طول  تاریخ یکی از اهداف مهم اندیشمندان شیعی ایرانی،

 بیان معارف حقیقی شیعه به زبانی که مخاطب آن را درک می‌کرد بوده است وتلاش می کردند با ادبیات تمدنی با نخبگان سخن بگویند

یکی از راهکارها- نگارش  و تدریس به زبان عربی با بیانی منطقی و استلالی بوده است

بزرگان جهان تشیع که شاگردان مکتب امام صادق می باشند  همواره تلاش کردند که علوم  اسلامی را  با قرائت مکتب اهل بیت توسعه وتبیین نمایند

بررسی و احیای آثار اندیشمندان شیعی و سبک های پژوهشی  و آموزشی آنها کمک می کند که یک مدرس دینی در تعامل و ارتباط با ایصال و رساندن مفاهیم  و آموزه ...

یادداشت ها
یادداشت ها

حسن عبدی‌پور دبیر علمی کنگره علامه بهابادی یزدی در گزارشی به مسئله زمان شناسی علامه عبدالله بهابادی یزدی در تثبیت حکومت شیعی در عصر شاه طهماسب صفوی پرداخته است.

چون پرده از آنچه پیرامون صفویان کشیده شده کنار بزنیم، درمی‌یابیم که دولت صفوی در اندیشه مردم, به حقیقت پیوستن یکی از آروزهای کهن شیعه بود که هرگز تا آن زمان, پا نگرفته بود و به حقیقت نپیوسته بود. از سوی دیگر, تشیّع به صفویان مشروعیت و اقتدار بخشید. همین اقتدار بود که توانستند خود را از اهل سنت و سلطه روحی و معنوی عثمانیان جدا سازند (الاسلام الدولة والمجتمع، سامی زبیدة ۶۶/ دارالمدی, سوریا.)

شاه اسماعیل صفوی که خود را از سلاله امام کاظم (ع) می‌دانست در برپایی مملکتی اسلامی کوشید و همه توان خود را به کار برد تا همه نژادهای مردم بر ...

یادداشت ها
یادداشت ها

علامه بهابادی یزدی ورودی اجتهادی به حوزه‌های مختلف دانش داشت و فرهنگ «اجتهاد عقل گرا» را ترویج می‌کرد. او بر اساس نیازهای روز جامعه دست به پژوهش و تالیف می‌زد.

حسن عبدی‌پور، عضو هیئت علمی پژوهشکده فرهنگ و معارف قرآن کریم پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی و دبیر علمی کنگره علامه ملا عبدالله بهابادی یزدی در یادداشتی که برای انتشار در اختیار مهر قرار گرفته، به وجوه علمی و آثار این دانشمند برجسته جهان تشیع پرداخته است.

مشروح متن این یادداشت در ادامه می‌آید؛

احیای تراث اندیشمندان جهان تشیع به معنای انتقال روش شناسی‌ها، نوآوری‌ها و سبک‌های پژوهشی آنهاست. در طول تاریخ یکی از اهداف مهم اندیشمندان شیعی ایرانی، بیان معارف حقیقی شیعه به زبانی که مخاطب آن را درک می‌کرد بوده است. آنها تلاش می‌کردند با ...

یادداشت ها
یادداشت ها

کاوشی دیگر باب مدرسه ملا عبدالله یزدی [1]

یاداشتی از حسن عبدی پور

یکی از مدارس علمیه شهر نجف اشرف است. تاريخ بناي این مدرسه به نيمه دوم قرن دهم هجرى بازمى‌گردد. ملا عبدالله يزدى از دانشمندان بزرگ نجف در قرن دهم است كه نقابت شهر را نيز بر عهده داشت.[2]

آخرین مدرسه ای است که به دوره مورد بحث (قبل از نیمه قرن دهم هجری قمری) باز می گردد، توسط فقیه و منطق دان بزرگ ملا عبدالله الیزدی النجفی متوفی در سال 981 هجری قمری تأسیس شده است. مدرسه ای است در حومه المشرق و در ((محله الکمونه)) واقع است و امروزه نقشی دارد و در برخی اسناد به مدرسه قدیم معروف است.[3]

و شیخ محمد حرز الدین گوید ((این مدرسه را شاه عباس صفوی متوفی 1037 هجری قمری برای استاد عبدالله بن شهاب الدین حسین یزدی تأسیس کرد و آن را مدرسه ...

یادداشت ها
یادداشت ها

اندیشه سیاسی علامه ملاعبدالله بهابادی یزدی در حال نگارش است کتاب اندیشه سیاسی علامه ملاعبدالله یزدی، در دبیرخانه کنگره بین المللی علامه ملاعبدالله بهابادی یزدی در حال نگارش است.

دکتر سیدجواد میرخلیلی، با بیان اینکه احیا، پرداختن و معرفی اندیشه های بزرگان و عالمان، به جامعه در زمره اقداماتی به شمار می رود که در اغلب کشورها مرسوم است، کشور ما ایران نیز با وجود عالمان و بزرگان دینی برجسته از این قاعده مستنثا نیست و به خصوص بعد از انقلاب اسلامی، اقدامات و تلاشهای بسیار خوبی در جهت احیای اندیشه های سیاسی متفکران و بزرگان شیعی در تقابل با نظریه کسانی انجام شده که قائل به زوال و انحطاط اندیشه سیاسی در اسلام بودند.

 به گفته این محقق، در سالیان اخیر، به اندیشه های متفکران(فقها، فیلسوفان و...) ...

ویژه نامه ها

ویژه نامه 1 ویژه نامه 2  معرفی آثار  معرفی آثار(انگلیسی)
ویژه نامه (عربی) حکیم بهابادی در یک نگاه (فارسی) حکیم بهابادی در یک نگاه (انگلیسی) حکیم بهابادی در یک نگاه (ترکی)
TPL_BACKTOTOP