چکیده مقالات

مراتب عرفان ملا عبدالله بهابادی یزدی
نویسنده: دکترعبدالرحیم شهریاری

علامه ملا عبد الله بهابادی فقیهی اخباری یا اصولی ؟
نویسنده: مرتضی خوشنویس زاده اصفهانی

نقش ملا عبدالله بهابادی در تکوین جریان تعقل گرایی عصر صفوی
نویسنده: حجت الاسلام و المسلمین بشکانی

نقد دیدگاه شرح حال نویسان پیرامون ملا عبدالله یزدی
نویسنده: عظیم عابدینی-حبیب الله یوسفی

فعالیت های تفسیری علامه ملا عبدالله یزدی
نویسنده: عظیم عابدینی و حبیب الله یوسفی

مطالعه ی توصیفی حاشیه ملا عبدالله بهابادی از منظر تحلیل ژانر
نویسنده: سید عبدالمجید طباطبایی لطفی و طاهره قاسمی

تلامذه ملا عبدالله بهابادی یزدی
نویسنده: عبدالصمد جودتی استیار

ملا عبدالله یزدی و خاندان ملالی در عرصۀ تولیت حرم علوی(ع)
نویسنده: حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر احمد جنت امانی

ملا عبدالله بهابادی یزدی در «الذریعه»
نویسنده: محمدعلی نجفی کرمانشاهی

بررسی و تحلیل دلائل هم­گرایی عالمان شیعه با دولت صفوی
نویسنده: حسن عبدب پور، اضغر میرزایی

مطالب

«اندیشه مهدویت و تحولات فرهنگی عصر حکیم ملا عبدالله بهابادی»

«اندیشه مهدویت و تحولات فرهنگی عصر حکیم ملا عبدالله بهابادی»[1]

چکیده:

حکیم بهابادی در زمان حکومت صفویه می­زیست و هم عصر با آن دوره بود. بنابراین برای تحلیل و بررسی نقش اندیشه مهدویت در تحولات فرهنگی زمان حکیم بهابادی، لازم است به فضای فکری و فرهنگی حاکم بر زمان صفویه پرداخته شود و از نقش اندیشه مهدویت در تحولات فرهنگی آن عصر گفتگو به میان آید.

قبل از شکل­گیری حکومت توسط صفویه، بر شیعیان بسیار سخت­گیری می­شد و آنان در بیان اعتقادات­شان دچار مشکلات فراوان بودند و بیشتر به صورت تقیه زندگی می­کردند، و مجالی برای بیان باورها و اعتقادات خویش پیدا نمی­کردند. با شکل­گیری حکومت توسط حاکمان صفوی که خود را از مریدان اهل البیت(ع) می­دانستند، گشایشی در کار شیعه به­وجود آمد و موجب گردید باورها و اعتقادات شیعه در عرصه سیاسی، اجتماعی و فرهنگی مجال ورود پیدا کند و عالمان و فرهیختگان شیعی که با حکومت صفویه مرتبط بودند در این زمینه تلاش­های بسیاری نمودند و با تأکید بر جایگاه عالمان دینی، آنان را نایب حضرت ولی عصر(عج) می­دانستند؛ و پادشاهان صفوى نیز بر آن تأکید داشتند و خود را خادم مذهب اثنى عشرى مى‏خواندند.

بنابراین فرصت مناسبی برای اظهار باورهای شیعی به­وجود آمد و سنگ بنای تحولات فکری و فرهنگی مبتنی بر اندیشه شیعی در آن دوره ریخته شد و این امر موجب گردید تا اندیشه مهدویت بروز و ظهور بیشتری پیدا کند و در مناسبات فکری و فرهنگی آن عصر و اعصار بعد تأثیر گذار باشد.

بررسی نقش اندیشه مهدویت در تحولات فکری و فرهنگی آن عصر و نقشی که عالمان شیعی مانند حکیم ملا عبدالله بهابادی در آن داشتند بر کسی پوشیده نیست و از اهمیت زیادی برخوردار است و در حقیقت کنکاشی است در پاسخ به این پرسش اساسی است­که « باور به مهدویت چه نقشی در تحولات فرهنگی آن عصر دارد؟ در پاسخ به این پرسش لازم است به لایه­های مختلف فرهنگ توجه شود و تأثیر اندیشه مهدویت در هر یک از آنها مورد بررسی قرار گیرد. همانطور که جامعه­شناسان نیز تصریح نموده­اند فرهنگ دارای لایه­های مختلفی است­که چهار لایه: بینش­ها، ارزش­ها، رفتارها و نمادها، از مهم­ترین آنهاست.

در نوشته پیش­رو  کارکرد باور به مهدویت در زمان حکومت صفویه با تأکید بر نقش عالمان شیعی در حوزه­های چهارگانه فرهنگ، مورد بحث و بررسی قرار داده می­شود و با روش تاریخی نقلی از طریق مراجعه به منابع و متون، گفته خواهد شد اندیشه مهدویت همه این چهار حوزه یاد شده از فرهنگ را در آن عصر، تحت تأثیر خود قرار داده و توانسته فرهنگ دینی مهدوی را در جامعه آن روز حاکم نماید.

 

 


[1] . محمود ملکی راد، استادیار و عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی

کلیه حقوق این سایت برای پایگاه علامه آخوند ملا عبدالله یزدی بهابادی محفوظ است